Mağara Turizmi

12/24/2014
1891

Dünyadaki diğer ülkelere göre magara cenneti ülke durumunda olan yurdumuzda yaklaşık 40.000 adet magara bulunmaktadır.

 

Mağara Turizmi 

 
Dünyadaki diğer ülkelere göre 'mağara cenneti ülke' durumunda olan yurdumuzda yaklaşık 40.000 adet mağara bulunmaktadır. Mağara oluşumları bakımından önemli bir jeolojik-jeomorfolojik nitelik olan karstlaşma (karstik alanlar) ülkemizde Batı ve Orta Toros Dağlarında (Muğla, Antalya, Isparta, Burdur, Konya, Karaman, İçel ve Adana ) yer almaktadır. Türkiye'nin en uzun ( Beyşehir Gölü batısındaki Pınarözü Mağarası, 16 km) ve en derin mağaraları (Anamur'un kuzeyinde Çukurpınar Düdeni, 1880m) bu dağ kuşağı üzerindedir.
 
Ülkemizde mağara araştırmaları 1964 yılında kurulan Mağara araştırma Derneği (MAD) tarafından başlatılmıştır. Daha sonra ilk üniversite kulübü olan 1973 yılında Boğaziçi Üniversitesi Mağara Araştırma Kulübü ( BÜMAK ) kurulmuştur. 1979 yılında MTA Jeoloji Etütleri Dairesi bünyesinde kurulan Karst ve Mağara Araştırmaları Birimi, bugün mağara araştırmalarının büyük bir bölümünü gerçekleştirmektedir.
 
Günümüze kadar tüm yerli ve yabancı mağaracı gruplarının inceleyerek belgelendirdiği mağara sayısı yaklaşık 800'dür.
 
Turizm çeşitliliği açısından ülkemizdeki mağaralar, önemli bir potansiyel oluşturmaktadır. Ülkemizin % 40’ı, mağara oluşumları aşısından önemli bir nitelik olan karstlaşmaya uygun kayalardan meydana gelmiştir. Erimeye uygun kayaların kapladığı alan ve bu alanlarda tespit edilen mağara sayısının oranına göre Türkiye’de 20.000’den fazla mağaranın bulunabileceği öngörülmektedir. Bunlardan 1500 adedi MTA ile mağaracılıkla ilgili diğer dernek, kulüp, topluluk ve kuruluşlarca incelenmiştir.
 
Türkiye’nin en uzun mağarası, 15 km’den fazla olan Isparta’daki Pınargözü Mağarası; en derin mağarası ise –1429 ile Mersin’deki Peynirlikönü Mağarasıdır. Türkiye’de 30’un üzerinde mağara turizme açılmış olup, bunların dışında yalnızca uygun ekipman sağlanarak rehber eşliğinde girilebilecek özel ilgi gruplarına yönelik bir çok mağara bulunmaktadır. Bakanlığımızca bu güne kadar 13 adet mağara turizmin hizmetine sunulmuştur.
 
Bakanlığımızca bir mağaranın turizme açılmasına dair istenen kriterler:
 
• Mağaranın turizm açısından önem arz eden ve turizme hizmet veren yerleşim merkezlerine yakın olması
• Mağaranın sahip olduğu morfolojik ve diğer oluşum özelliklerinin farklı ve ilgi çekici bir takım unsurları taşıması (kendi özelinde çekici bir özelliğe haiz olması)
• Doğal etkenlerle oluşan mağaraların yanı sıra insanların barınak, sığınak, ibadet yeri ve depolamacılık gibi amaçlar için kazdıkları veya oydukları yapay mağaralar da bulunmaktadır. Bu özellikteki mağaraların arkeolojik ve kültürel değer taşıması
• Mağaraya ulaşımın kolay ve rahat sağlanabilmesi 
• Mağaraya girişin ve çevresinin oraya gelen ziyaretçilere hizmet vermeye uygun düzenleme yapılmasına (otopark, kafeterya vb.) elverişli olması gerekmektedir.
 
Mağaranın bu kriterleri taşıdığının belirlenmesinden sonra, 
 
• Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü tarafından mağara ekolojisi ve can güvenliği açısından turizm amaçlı kullanımında sakınca bulunup bulunmadığına dair etüt raporu alınması,
• Sakınca bulunmaması halinde; mağaranın içinde gezi amaçlı yolların açılımına uygun bir yapı olmasına ve bu kapsamda yapılacak düzenlemelerin ziyaretçilerin güvenle gezebileceği standartları sunacak kapasite ve duruma uygun olması,
• Bu özellikleri taşıdığının belirlenmesinden sonra; içinde mimari ve elektrifikasyon uygulamalarının sağlanabileceği bir ortamın oluşturulmasının ve bu işlemlerin mağara doğasını bozmayacağının teknik raporlarla kanıtlanması,
• Bu doğrultuda hazırlanan projelere yönelik, ilgili idareden (Turizm Merkezi sınırları içerisinde ise Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan, Belediye Mücavir Alan sınırları içerisinde ise Belediye Başkanlığı’ndan, Belediye Mücavir Alan sınırları dışında ise Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nden) uygun görüş alınması gerekmektedir.
• Proje uygulamasının tamamlanmasını takiben, mülkiyet hakkı saklı kalmak kaydıyla, ilgili Valilikçe mağara işletilmek üzere özel sektöre kiralanabilmektedir.
• Mağara ekolojisi açısından mağaranın ziyarete açılmasının sakıncalı olması durumunda ise; sadece bilimsel amaçlı araştırmalar için mağaraya girilmesine izin verilmektedir.
 
Bakanlığımız yalnızca “Turizm Merkezleri” ile “Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgelerin” de yer alan kültürel ve doğal değerlerin kullanımına ilişkin yetkiye sahiptir. Bu alanlar dışındaki turizm yörelerinde Bakanlığımız yönlendirici olarak işlevini sürdürmektedir. Ancak hakkında tescil kararı bulunan mağaralar için Bakanlığımız Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nden izin alınması gerekmektedir. Ülkemizde mağaralar konusunda henüz yasal bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu açıdan hiçbir kurum bu konuda direk yetkiye sahip değildir. Ayrıca mağaralar bulunduğu arzın değil, devletin hüküm ve tasarrufu altındadır.
 
Bakanlığımızca turizmin çeşitlendirilerek turizmi yalnızca kıyı kesiminde değil, iç bölgelerimize de çekmek ve bu bölgelerimizde de kalkınmayı hedeflemek çalışmalarımız arasında yer almaktadır. Mağara Turizmi Projesi de doğal ve kültürel değerlerimizin koruma-kullanma dengesi içerisinde turizme kazandırılması amacıyla başlatılmış projelerimiz arasındadır.
 
Oluşumları milyonlarca yıl süren bu doğal değerlerimizin tekrar ve kısa sürede yerine gelemeyeceğinin ve öncelikle korumamız gerektiğinin bilincinde olarak, turizme açarken ekolojik dengesinin bozulmaması amacıyla projelendirilerek mağara içinde ve dışında yapılacak düzenlemelerin projesine uygun olarak yapılmasına özellikle dikkat edilmektedir.
 
Türkiye’deki mağaralarla ilgili detaylı bilgi için;
 
MTA (Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü), Jeoloji Etüdleri Daire Başkanlığı, 06800, Ankara 
Tel: +90 (312) 201 14 90 ( 44 Hat) Fax: + 90 (312) 285 42 71
 

Turizme Açık Mağaralar 

 
 Buzluk Mağarası - Ağrı
 Damlataş Mağarası - Antalya
 Dim Mağarası - Antalya
 Karain Mağarası – Antalya
 Yalandünya Mağarası – Antalya
 Zeytintaşı Mağarası - Antalya
 Gürcüoluk Mağarası - Bartın
 İnsuyu Mağarası - Burdur
 Oylat Mağarası – Bursa
 Tuz Mağarası – Çankırı
 Kaklık Mağarası - Denizli
 Keloğlan (Dodurgalar) Mağarası - Denizli
 Karaca Mağarası - Gümüşhane
 Zindan Mağarası - Isparta
 Cennet Obruğu – İçel
 Dilek Mağarası – İçel
 Eshab-ı Kehf Mağarası – İçel
 Köşekbükü Mağarası – İçel
 Yarımburgaz Mağarası – İstanbul
 Yediuyurlar Mağarası – İzmir
 Eshab-ı Kehf Mağarası – Kahramanmaraş
 Mencilis Mağarası - Karabük
 Dupnisa Mağarası - Kırklareli
 Tınaztepe Mağarası - Konya
 Fosforlu Mağarası – Muğla
 Yerküpe Mağarası – Muğla
 İnatlı Mağarası – Sinop
 Ballıca Mağarası - Tokat
 Çalköy Mağarası – Trabzon
 Cehennemağzı Mağarası – Zonguldak
 Gökgöl Mağarası - Zonguldak
 

Ekipmanlı Normal Ziyaretçilerin Rehber Eşliğinde Ziyaret Edebilecekleri Mağaralar 

 Yerköprü Mağarası - Antalya
 Oylat Mağarası - Bursa
 Ayvaini Mağarası - Bursa
 Gilindire Mağarası - İçel
 İkigöz Mağarası - İstanbul
 İncesu Mağarası - Karaman
 Ilgazini Mağarası - Kastamonu
 Baltaini Mağarası - Konya
 Körükini Mağarası - Konya
 Suluin Mağarası - Konya
 Yanasu Mağarası - Kırklareli
 Çayırköy Mağarası - Zonguldak
 

Ekipmanlı Profesyonel Ziyaretçilerin Girebileceği Mağaralar 

 
 Altınbeşik Mağarası - Antalya
 Pınarözü Mağarası - Isparta
 Gürleyik Mağarası - Karaman
 Sakaltıtan Mağarası - Konya
 Susuz Güvercinlik Mağarası - Konya
 Pınarbaşı Mağarası - Konya
 Kızılelma Mağarası - Zonguldak

Facebook Twitter Google+ LinkedIn